گزارش قتل حریری / تکذیب سوریه و لبنان
این تیتر در دو خط نوشته شده است و چقدر بی آب و تاب. و چقدر بی حال و بدون هیجان. و چقدر از سر بی حوصلگی و چقدر ... خلاصه هر آنچه که یک تیتر باید داشته باشد، ندارد و هر آنچه که یک تیتر نویس باید بداند، نویسنده نمی داند.
در ضمن این روزنامه در روزهای قبل هم نشان داد که نه در استفاده دقیق و صحیح از عکس تبحر دارد و نه در انتخاب سوژه های خبری داخل. مگر روزی که آقای کروبی در باره سوته دلان سخنرانی کند. بد نسیت اگر گاهی اوقات درباره ادامه انتشار یک نشریه ، تجدید نظر شود.
روتیتر: طی سخنرانی در جمع اساتید بسیجی دانشگاه ها مطرح شد
تیتر: انتقاد شدید رییس جمهور از سیستم بانکی
اولا: انتقاد که شدید، قوی و یا ضعیف ندارد. شاید به تازگی این کلمه جایگزین زلزله شده است. نویسنده این تیتر تصور کرده با آوردن صفت شدید ،خواننده متوجه عمق نگاه رییس جمهور یا هر ناقل دیگر می شود. در حالی که چنین نیست. باید اصل موضوعی را که می خواهیم خواننده با مرور آن متوجه عمق انتقاد شود ، در تیتر بنویسم.
آیا با این تیتر موافقید؟ راز جنایت وحشتناک در خانه ویلایی شماره ...
از ایراد های سیستم و اساتید و طی بگذریم.
راستی الان روزنامه جهان صنعت را می خوانم که آن هم نوشته :
روتیتر : در دیدار با اساتید بسیجی دانشگاه ها صورت گرفت:
تیتر : انتقاد شدید رییس جمهور از نظام بانکی
" با عرض معذرت، در توضیح اشتباه بودن "جهت" به اشتباه "تنها" را به جای "فقط" به کار برده اید".
جواب من: " تنها " را از این بابت به کار برده ام چون " فقط" عربی است. کاربرد درست "تنها "در تیتر نویسی بیشتر خودش را نشان می دهد. امتحان کنید.
راستی این نوشته را در زن نوشت بخوانید: شاهکار ایسنا
شنیده ام عارضه از تنبلی است ولی چگونه است مه در خارج از فضای مجازی وب نویس های ایران، هر مطلبی کلی اظهار نظر موافق و مخالف دارد و مردم می نشینند و می نویسند و در بحث ها مشارکت می کنند.
پربارترین وبلاگ ایرانی را که نگاه کنی، تنها شمارگان بازدید کننده اش بالاست اما خالی از اظهار نظر مخاطبان.
درد چیست؟ چاره کجاست؟
بياييد بار «اخير»ى كه «آخرين» را در معناى نادرست به كار برديد، به عنوان «آخرين» كاربرد نابجاى اين واژه در سابقه نويسندگى تان بايگانى كنيد و از اين پس هر بار خواستيد از اين تركيب استفاده كنيد، به جاى نوشتن (مثلاً) «آخرين آلبوم استاد... به بازار آمد» بنويسيد: «تازه ترين / جديدترين آلبوم استاد... به بازار آمد»، يا خيلى بهتر است: «آلبوم تازه استاد... به بازار آمد.»
نکته بینی های نهفته در این یاداشت (برای آخرین بار) جالب و خواندنی است. دست مریزاد
آقای قزوینی.
البته همکاران من تیتر زیر نوشته شده را بعد از اینکه ایرادش را گرفتم و در وبلاگ نوشتم، اصلاح کردند. پس تعجب نکنید اگر در تیتر کلمه پنهان دیده نمی شود.
تیتر قبلی : اسرار پنهان تپه مافين آباد اسلامشهر فاش مي شود
تیتر اصلاحی: اسرار تپه مافین آباد اسلامشهر فاش می شود
ایسنا امروزهم خبری با تازه ترین تکنیک های روزآمد روزنامه نگاری تقدیم کرده است. تیتر و لید خبر یکی است و هیچ تمایزی در آنها دیده نمی شود.
از این جالب تر، محتوای خبر است که در باره هر چیزی نوشته شده، به جز آنچه که در تیتر آمده است. بخوانید:
تیتر : موزهي هنرهاي معاصر يزد احداث ميشود
لید : موزه هنرهاي معاصر يزد احداث ميشود.
به گزارش خبرنگار بخش هنرهاي تجسمي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، عليرضا سميعآذر مسؤوليت احداث اين پروژه را عهدهدار است.
تخصص دانشگاهي سميعآذر در طراحي و ساخت سالنهاي همايش، مراكز فرهنگي و موزههاست.
وي كه پس از استعفا از رياست مركز هنرهاي تجسمي و سرپرستي موزه هنرهاي معاصر تهران، به دانشگاه بازگشته است، در رشته معماري و پژوهش هنر تدريس ميكند.
او پيشتر نيز پروژه ساخت موزه هنرهاي معاصر آبادان را به اجرا درآور. اين موزه آبانماه سال گذشته گشايش يافت.
در كنار موزه هنرهاي معاصر تهران، اصفهان و آبادان، موزه هنرهاي معاصر يزد، از معدود موزههاي هنرهاي معاصر - مدرن - ايران است.
از مدت ها پیش شنیده بودیم اساس پرداخت دستمزد خبرنگاران این خبرگزاری بر تعداد خبر بنا شده و کیفیت مهم نیست. پس باید نوشت، هر چه که باشد.
تیتر : وزارت بهداشت در حال تدارك داروهاي مورد نياز براي مقابله با آنفولانزاي مرغي است
قلابم امروز تصادفی به این خبرگزاری افتاده است. یادتان می آید درباره آنفلوانزا صجبت کرده بودیم. باور کنید نوشتن و گفتن افاقه نمی کند. باید طوفانی (توفانی ـ کدام صحیح است ) درگیرد تا تفاوت روزنامه نگار دغدغه دار با کارمند تحریریه برملا شود. سر فرصت درباره کارمندان تحریریه که صندلی خبرنگاران را اشغال کرده اند، می نویسم.
خبرگزاری فارس این بند دوم خبر را نوشته است. تنظیم خبر در حد روزنامه دیواری است. می توانست حذف فعل به قرینه داشته باشد. دیگر اینکه چگونه است که برای طرح برای تعیین سخنگو اعمال می شود.
به نظرم وبا و انفلو انزای مرغی، استعداد ها را کور کرده است.
تام كروز ستاره سرشناس هاليوود ..{و همسرش} منتظر است تا چند روز ديگر ولادت فرزندشان را جشن بگيرند.
پیش از این تصور می شد انتشار مطالب درگوشی و یا عامه پسند تنها در انحصار نشریه های زرد است، ولی دامنه این زردچوبه بودن تا کجاها کشیده شده است.
دروازه بان خبر روزنامه چه در سر داشته که دست به انتخاب این مطلب زده است؟ نام خبر بر این نمی گذارم و معتقدم چند سطر نوشتن درباره تام کروز در حد فیلر است (همان مطالب جاپرکن در اصطلاح فرنگی ها).
تیتر : كوچكترين عقبنشيني ازموضع فعليمان فشار به دنبال ميآورد
تیتر : با كار بر روي طرح ابتكاري رييس جمهور امكان طي مرحلهي سخت فعلي وجود دارد
لید خبر : تجديدنظر جدي در الگوهاي رفتاري سياست خارجي ايران به ويژه در ترتيبات منطقهيي، مهمترين موضوع از نگاه دكتر قوام است و او بر اين اساس ميگويد، اگر بتوانيم الگويي از ترتيبات منطقهيي، در راستاي هماهنگي بيشتر امكاناتمان به دست آوريم تا به نحوي كشورهاي منطقه را در سرنوشت خود سهيم كنيم و بالعكس، موقعيتي آسيبناپذير براي ايران به وجود خواهد آمد.
اين استاد دانشگاه در بيان ضرورت مطلب فوق به اهميت اين مساله در بحث هستهيي كشورمان اشاره ميكند و به خبرنگار ايسنا ميگويد: ...
باید دست مریزاد گفت به این همه استعداد و دقت نظر در تیتر نویسی ، تنظیم لید و بند دوم خبر. توضیح بیشتری لازم نمی بینم. مطلب دیروز این وبلاگ که یادتان هست آموزش خبر نویسی با جهت و کلیه
این کتاب با کوشش و تفحص حمید رضا ... و سیده زهرا ... تالیف شده است.
روتیتر: " ناطق نوری، نامزد انتخاباتی .....: " شده بود " ناطق نوری، نامرد انتخاباتی ..:"
حالا شده حکایت روزنامه هایی که نوشته اند: نامزدهای جایزه گلشیری معرفی شدند.
یقینا با تبدیل "ز" به "ر" خواننده متوجه اشتباه سهوی می شود، ولی خیلی ها این اشتباه را سهو نمی پندارند.
تجربه از نوع تلخش، یعنی راه رفته را دوبار نرفتن.
معاونت آموزشی و پژوهشی خبرگزاری دانشجویان ایران از دانشجویان علاقه مند به خبرنگاری جهت شرکت در ترم اول آموزش خبر ثبت نام می کند.دانشجویان کلیه رشته ها جهت کسب اطلاعات بیشتر با شماره تلفن ... تماس بگیرند.
فراخوان مهمی است تنها جند اشکال کوچک دارد که علاقه مندان به آموزش خبر تلاش کنند بر عکس آنچه می آموزند بنویسند.
"جهت" به معنای سمت و سو است و تنها روزنامه نگاران علاقه مند به اشتباه نویسی از آن استفاده می کنند.
"ترم" را باید حذف کرد و نوشت نیمسال یا دوره تحصیلی .( اگر دوستی اطلاعات بیشتر بدهد، خوشحالمان می کند).
"کلیه" پیش از این درباره (عبارت در مورد صحیح نیست) کلیه نوشته ام.
شاهد از غیب رسید. ایسنا ۲۴ مهر:
بايد در جهت تحقق استانداردهاي جهاني گردشگري در قزوين تلاشهاي زيادي صورت گيرد
بیشتر بدانیم: نگارش در مطبوعات نوشته پرستو دوکوهکی (زن نوشت)
مزید امتنان خواهد بود چنانچه دستور فرمایید خبر مذکور از تلکس های خبری آن سازمان پخش گردد
این جمله را همین امروز عینا از روی برگه نمابر روابط عمومی بانک ملی برداشتم. نمی دانم چه باید گفت و چه باید کرد تا این رویه تمنای انتشار خبر در روزنامه ها با این نثر سنگین ، روزی تمام شود. کارکنان دفاتر روابط عمومی ( خیلی ها برای جمع بستن روابط عمومی می نویسند : روابط عمومی ها ) سازمان ها و اداره ها و ... چگونه می خواهند به بهبود کارشان امیدوار باشند. آیا در انتخاب روابط عمومی برتر که هر سال در قالب یک جشنواره صورت می گیرد ، معیار نحوه خبر نویسی آنها هم ملاک است؟
چند وبلاگ مفید روابط عمومی
اگرچه این لید نفس گیر دست پخت بچه های روزنامه شرق نیست و خبرگزاری مهر ان را منتشر کرده اما شرقی ها مرتکب خطای بزرگتری شده اند چرا که خبر را بدون کوچکترین دخل و تصرفی در تنظیم منتشر کرده اند. منظورم از دخل و تصرف، تغییر محتوا و قلب آن نیست بلکه می توانستند با اندکی حوصله و دقت این لید طولانی را کوتاه کنند.
شاید شرق منظور خاصی از انتشار عین این خبر داشته و می خواست ذهنیت ها را متوجه این نکته کند که افطاری انجمن روزنامه نگاران مسلمان چه تعداد میهمان داشته،که در این صورت هم باید خبر را می گرفت و با برجسته سازی ذهنیت خواننده را جهت می داد.
من ذاتا با این کلمه مشکل دارم. احساس می کنم وصله ناجوری بر زبان فارسی است ولی حیف که بسیاری از همکاران خودم استفاده می کنند. البته اشکالات میراث خبر به همین جا خلاصه نمی شود. بقیه اش را روزهای آینده می نویسم. جالب اینجاست که در متن خبر از این کلمه استفاده نشده است.
برای یک بار هم که شده به یک فرهنگ لغت سرک بکشیم و معنی تقدیر را بخوانیم و بعد ببینیم چه قدر با آن معنی که ما از قدردانی در ذهن داریم ، فاصله دارد. می خواستم لینک های بسیار از روزنامه ها بگذارم دیدم بیهوده است، آخر تقریبا همه شان به تقدیر دل بسته اند.
روزنامه خراسان: در حالی که وزیر امور خارجه ایران در سفر دوره ای به کشور های حاشیه خلیج فارس به سر می برد، دکتر علی لاریجانی دبیر شورای امنیت ملی نیز روز گذشته در سفر به سوریه با بشار اسد رییس جمهوری این کشور دیدار و گفتگو کرد.
نویسنده این لید می خواست مقایسه ای را به رخ بکشاند که متاسفانه ناشیانه و کاملا غیر حرفا ای از آب درآمد.چرا که استفاده از این تکنینک در همه حال جواب نمی دهد. این لید مقایسه ای را بخوانید:
کیهان : در حالي كه گروهي از معلمان حق التدريس با اعتراض هايي، خواستار استخدام خود در آموزش و پرورش هستند، يك مسئول وزارتخانه اعلام كرده است كه 80 هزار نيروي مازاد در آموزش و پرورش وجود دارد.
لید مقایسه ای برای جلب توجه دو برخورد است، دو موضوع با تفاوت های ساختاری در محتوا.
مثل این لید: در حالی که تهرانی ها با بارش نخستین باران، لباس های پاییزی را بر تن کرده اند،ساکنان بندرعباس در گرمای ۳۵ درجه روزگار می گذرانند.
وي كه در جمع قانونگذاران اتحاديه اروپا صحبت مي كرد،افزود: مسئوليت در مورد گام هاي فوري كه اكنون نياز به برداشتن آن است ، مستقيما به مقامات ايراني بستگي دارد.
اين وزير انگليسي افزود: ايران در يك وضعيت فوق العاده اي قرار دارد و جهان مي بيند كه چگونه دولت جديد سياستهاي اقتصادي و سياسي را مديريت خواهد كرد و اگر ايرانشريكي مسئول باشد اين مساله از روي تعامل اين كشور با نگراني هاي بين الملي مشخص خواهد شد.
وي گفت : كار و همكاري با ايران چالش برانگيز خواهد بود، اما ما بايد تمام تلاش خود را براي رويارويي با اين چالش ها انجام دهيم.
این خبر را روزنامه خراسان ـ ۲۱ مهر ـ به نقل از خبرگزاری مهرمنتشر کرده . اصلش را در روزنامه بخوانید . من عین خبر را با حذف چند بند اینجا آورده ام. آیا هیچ دبیری و سردبیری آن را نخوانده یا خوانده و هیچ نگفته؟ اشکالات رنگ شده نیاز به توضیح ندارد.
روزنامه جام جم: با صدور بیانه ای رسمی اعلام شد: تصمیم ایران - استقبال اروپا
*اطلاعات :روتیتر ـ با صدور بیانیه ای از سوی وزارت خارجه کشورمان صورت گرفت:
تیتر : اعلام آمادگی رسمی ایران برای ادامه مذاکرات هسته ای در چارچوب مقررات آژانس
طولانی بودن تیتر را نادیده بگیرید. آیا بیانیه صادر می شود؟ در کلاس های درس خبرنویسی تازه اگر شانس بیاورید و با استادی بگذرانید که تجربه روزنامه نگاری هم داشته باشد به شما نمی گویند کدام درست است اما در حین کار عملی باید زیرکانه متوجه این تفاوت شد.
بیانیه باید ویژگی هایی داشته باشد تا بیانیه خوانده شود ـ شرحش طولانی است ـ. برای بیانیه از فعل منتشر شدن و برای اطلاعیه از صادر شدن استفاده می کنند. دلیل مهم و مختصرش در ماهیت شان است. بیانیه در حقیقت محتوای تحلیلی دارد ولی در اطلاعیه شما در عمق موضوع وارد نمی شوید. پس بیانیه همواره اگر واجد ویژگی های مترتب باشد، منتشر می شود.
* راستی رونامه اطلاعلات متن این خبر ـ تیتر اول ـ را از روی فایل های شبکه اش برداشته است. نمی دانم چرا؟
روزنامه آفتاب یزد با این تیتر و انتخاب واژگانش نشان داد که در انتخاب کلمه های تیتر اصلا خوش سلیقه نیست. کلمه احیا در این تیتر و جمله، برای خواننده ای که می خواهد درباره مسایل هسته ای اطلاعاتی خبری جدیدی کسب کند، نامانوس است.
بیشترین استفاده کاربردی احیا می تواند در مطالب خبری یا گزارش با موضوع های مذهبی به ویژه شب های قدر رمضان و یا در اصطلاح مرمت کاران اماکن تاریخی باشد. به جای احیا می توان از کلمه "ازسرگیری" استفاده کرد. راستی تیتر طولانی آفتاب یزد هم باید کوتاه و کوبنده باشد که چنین نیست. با خواندن متن خبر می توان تیترهای کوبنده انتخاب کرد. البته این کار هم سلیقه می خواهد.
براي دومين بار از دست چند خبرنگار همكارم حرص خوردم و تشريح نواقص اشتباهشان ، اگرچه سرسري، انرژي زيادي مي خواست كه سر فرصت برايتان مي نويسم. راستي دو روزي است به خودم استراحت داده ام ، نه اينكه نوشتني نبود بلكه من خسته بودم.
از همين پنج شنبه يعني 21 مهر، مي نويسم. تصور نشود براي نوشتن در اين وبلاگ ديگر نكته اي نمانده است، بلكه برعكس وقتي يك روز فرصت نوشتن پيدا نمي كنم، دستم پر از هميشه مي شود.
آوردن این کلمه در بخش خبرهای لینکدونی به اندازه کافی جلب توجه می کند که نیازی به علامت (!) نباشد.
"خبر باید اقناع کننده باشد. خبر باید جلب توجه کند. خبر باید کوتاه باشد. خبر باید ..." این روزها در دانشکده های ارتباطات این کشور چنین نطق هایی سر می دهند که همه اش درست است ولی چرا بعد از فارغ التحصیلی، هنوز خبر نویسی بلد نیستیم؟
اشکال کار اینجاست که اولا عادت به روزده درازی می کنیم و نثر نویسنده اصالت خود را از دست می دهد، وانگهی اگر تنها مطلب شایان ذکر است ... قابل توجه اینکه ... گفتنی است که ... همین پاراگراف است که می نویسیم و خواننده را متوجه آن می کنیم ، پس تا قبل از آن چه می نوشتیم. آیا آنچه تا قبل از این نوشته شده، مهم نبوده ؟
یک نمونه از خروار:
ایران ـ متن خبر با تیتر : اعلام زمان قطعى آزمون پذيرش دستيارى
دستکم انتظار روزنامه خوان های حرفه ای این بود که روزنامه های چاپ صبح یکشنبه بیشتر از آنچه خبر از وقوع زلزله می دهند، گزارش ها و تحلیل های مرتبط با این موضوع را برای مخاطب ایرانی منتشر کنند. اما روزنامه های ما چنین نکردند. روزنام های صبح امروز ـ یکشنبه ـ را مرور کنید، همه از وقوع زلزله و تلفات نوشتند و تقریبا هیچ کدامشان چیزی بیشتر از آنچه که صدا و سیما و شبکه های ماهواره ای مرتب مخابره می کردند، نداشتند.
حتی در تیتر هایشان، برتری در خبررسانی نمی بینید. تقریبا همه شبیه هم تیتر زده اند و هیچ کدام شان یا یک پله جلوتر نبودند یا که در انعکاس انچه داشتند و رو کردند، بد سلیقگی به خرج دادند.
این نگرانی همچنان وجود دارد که چرا روزنامه های ما در بیشتر موارد به رونویسی تمایل دارند. آیا برای خواننده ایرانی مهم نیست که تحلیل یک کارشناس زمین شناسی را در این باره بداند؟ آیا روزنامه ها نمی توانستند درباره پیش بینی های وقوع احتمالی زلزله در ایران و ضرورت آمادگی سازمان های امداد رسان ایران بنویسند؟ نه اینکه باعث شایعه پراکنی کنند، منظورم این نیست.
در این بحث مشارکت کنید.
خبرگزاری مهر امروز این تیتر را انتخاب کرد. اولش منظور نویسنده خبر و تیتر نویس را فهمیدم ولی دقیق که شدم دریافتم که نه خیر، تیتر آنقدر ها هم گویا نیست و ابهام دارد.
ابراز تاسف آن چنان که در این تیتر فهمیده می شود، به گونه ای جای عذرخواهی باید بنشیند. مگر وقوع زلزله ناشی از خطاکاری آقای آصفی بوده که باید ابراز تاسف کند. معمولا می نویسیم که فلانی با آسیب دیدگان زلزله در .... ابراز همدردی کرد.
روزنامه ایران را هم ببینید.
بایگانی تقریبا خوبی از بعضی خبرها ، گزارش ها و مصاحبه های خواندنی دارم، همه جورش هست، نمونه های خواندنی و آموزشی و مطالب غیر حرفه ای .مرور هر چند وقت یکبارش برایم نکته هایی دارد که شاید اینجا هم به کار بیاید. تنظیم این خبر ایرانشهر همشهری ـ ۲۲ دی ماه ۱۳۸۳ را ببینید:
تیتر: همايش بين المللي شهرهاي جديد
شروع خبر: در جهت اجراي مواردي چون طرح كالبدي ملي و توزيع متناسب جمعيت و اشتغال در سطح كشور در ارتباط با هدف هاي استراتژيك و محدوديت منابع آب و خاك و انرژي، تامين مكان مناسب براي ساكنان شهرهايي كه با ابتلايات زيست محيطي روبه رو هستند و نيز كمك به اجراي كمي و كيفي برنامه هاي توسعه مسكن و ايجاد تعادل در بازار مسكن، بر اساس مصوبه 14/10/1367 هيات وزيران وقت، شركت عمران شهر هاي جديد با اهداف اصلي زير در سال 1368 تشكيل شد.
شركت عمران شهرهاي جديد با تجربه 15 ساله خود در برنامه ريزي طراحي و اجراي 18 شهر جديد، در نظر دارد كه علاوه بر ارزيابي تجربيات خود، تجارب ساير كشورها را در يك همايش بين المللي با اهداف: ارزيابي نحوه و ميزان دستيابي به اهداف ايجاد شهرهاي جديد، بررسي راهبردهاي بهبود و ارتقاي كيفيت زندگي در شهرهاي جديد و ارايه راهكارهاي نظري و اجرايي در خصوص شهرهاي جديد، به بحث و بررسي بگذارد. زمان اين همايش 12 الي 16 ارديبهشت سال آتي خواهد بود.
به راحتی می توان فهمید که این مطلب، یک خبر آگهی است که البته خیلی ناشیانه تنظیم شده و به خورد مردم داده اند.داشتن بایگانی تقریبا خوب این جور جاها به درد می خورد.
این یادداشت صفحه ورزشی روزنامه ایران است.برایم جالب بود که بعد از مدتها، به یک یادداشت کوتاه و خواندنی آن هم در صفحه های ورزشی برخورد کردم. شروع خوبی دارد چون مثل لباس چرک آن هم زمانی که از تن بیرون می آوری و پرتش می کنی گوشه ای ،جلب توجه می کند. رسمی نیست و نثر خشک و بی حالی هم ندارد.
نوشته همه فهمی است و نیاز ندارید برای خواندنش ـ مثل بعضی یاداشت های سیاسی ـ به فرهنگ لغت مراجعه کنی و از لغت های سخت و قلمبه هم سردر نیاوری. (این نکته را امروز از بخشی از حرف های خانم ندا دهقانی درباره نثر سخت و لغت های پیچیده بسیاری از یادداشت های سیاسی روزنامه ها برداشت کرده ام).
جام جم امروز با این تیتر نشان داد که می توان به شکل کاملا غیر متعارف تیتر زد. (در حاشیه بگویم چه بسا اگر کلمه در از این جمله حذف می شد، تیتر دلنشین تری می شد).
این تیتر من را به یاد خوش دستی های استاد حسین قندی در تیتر نویسی انداخت. تصور می کنم حضور ایشان در روزنامه جام جم ـ در گذشته های دور ـ تاثیرگذار بوده است.
استاد همیشه می گشت در جستجوی پنهان ترین زاویه های یک خبر تا تیتر زنده ای از هر آنچه که مطلب ندارد، انتخاب کند.
اگر همه مایل باشیم می توانیم دستجمعی درباره شیوه های تیتر نویسی مطلب بنویسیم و انچه که می دانیم با هم قسمت کنیم. مشارکت کنیم.
این لید چشمگیر و خیره کننده را امروز در روزنامه همشهری خواندم. بدون اینکه به منبع خبر نگاه کنم، افسوس خوردم که ای دل غافل! همشهری تا به امروز از این لید ها نداشته. ولی وقتی منبع خبر را خواندم، خیالم راحت شد که : نه، این دسته گلی نسیت که همشهری به آب داده باشد، کار کار ایسنا ست.
اما همشهری در نشر این لید طولانی و نفس گیر نقش مهمی داشته. دوباره با دقت بخوانید. ببینید چند بار باید نفس تازه کنید و به قول یکی از بچه ها باید دنده معکوس بکشید.
لید های کوتاه دو جمله ای چه ایراد و اشکالی دارد که در برابرش مقاومت می کنیم.
روتیتر : با تركيب باستانشناسان ايران و ايتاليا،
تیتر : دومين دورهي كاوشهاي محوطه باستاني تنگ بلاغي آغاز ميشود
ایسنا همواره از این روتیتر های بی معنی دارد. برایم جالب است چگونه بعضی ها شهامت کتاب نوشتن پیدا می کنند.فرصت کنم غلط های تنظیم خبر انتشار این کتاب را می نویسم.
شما از این تکه خبر ایسنا چه نکته ای دستگیرتان می شود؟ به کلمه های علی رغم، ولی و نتیجه ای که حاصل شده یکبار دیگر مراجعه کنید.
مقابله ای که خبرنویس ایسنا مقدمه هایش را کنار هم چیده با نتیجه ای که می خواست بگیرد، قطعا به سنگ خورده است.
تازه نکته ای جدید را هم بخوانید و آن نوشتن کلمه عالیه است : رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري گفت: برنامهريزي براي رسيدن به مقاصد عاليه در اين صنعت جز با نگاه علمي، تجربه و انديشهي بشر محقق نميشود.
کسی می داند عالی، مونث هم دارد؟
و نکته آخر. به اعتقاد من این خبر با این شیوه تنظیم، اولویت بندی نکردن موضوع، پخته نکردن جمله ها و استفاده ناصحیح از افعال، اصلا ارزش خواندن ندارد. نمی دانم دبیر یا سردبیر گروه چه عذابی کشیده است؟ آیا اصلا عذاب کشیده است؟
روزنامه اطلاعات ۹ مهر
تیتر : دبیر کل سازمان ملل، کشتار وحشیانه در دو شهر شیعه نشین "بلد" و " حله" عراق را به شدت محکوم کرد
روزنامه جام جم ۱۱ مهر
واکنش شدید وزیر کشور عراق به ادعای سعودی ها
مثالهای بیشتر:
راز جنایت هولناک در ...... کشف شد
خشونت خونین یک برادر با خواهرزاده اش....
جنایت وحشتناک در آپارتمان شماره ....
آیا واکنش، شدید و قوی دارد؟ آیا نفس یک جنایت، هولناک و وحشتناک نیست؟آیا خشونت می تواند مهربانانه باشد؟ گاه تصور می شد تنها صفحه حوادث روزنامه ها محل به کارگیری نابجای این صفت هست، ولی حالا می بیینم،امیدی به اصلاح نیست.
...در صورتی که برج جهان نما تا اول فوریه 2006 ( 13 بهمن 1384 ) کوتاه نشود، میدان نقش جهان به صورت اتوماتیک در فهرست میراث در خطر قرار می گیرد...
تا نظر علاقه مندان به غیرفارسی نویسی چه باشد.
همشهری ـ ۱۰ مهر ۸۴:
تیتر به نقل از ایرنا: وزير دفاع برنامه راهبردي اين وزارتخانه را تشريح كرد
تیتر : فرهنگستان هنر درباره سد سيوند بيانيه اي صادر كرد
یا این یکی:
روتیتر: چالش های پیش روی وزیر مسکن برای نیل به برنامه های اعلام شده
تیتر : وزیر مسکن مصمم است
ناگفته نماند این شیوه رفتار با یک خبر می تواند معانی متفاوتی داشته باشد که مطرح کردنش زمان بسیاری می خواهد.با این حال این تیتر ها نوعی انشانویسی خیلی خیلی کوتاه است و خواننده هیچ خبر قابل تامل و جذابی ی به دست نمی آورد.
|
نشست خبري «قضيهي تراخيس» برگزارشد این تیتر بی معنی و بی محتوا را از ایسنا پیدا و اضافه کردم .خب، اگر این نشست برگزار نمی شد، چه اتفاقی می افتاد؟ |
روزنامه و مطالب خبري همه رسانه هاي ايران را مرور كنيد و تقريبا مي بينيم كه ليد بيشتر اخبار با كه شروع شده است. اين درحالي است كه مي توان با ذره اي خوش سليقگي و ظرافت در انتخاب زاويه ورود به خبر و صد البته خيمه زدن روي خود اجزاري خبر، دستمان را در به كارگيري انواع ليد و تكنيك هاي نوشتاري بسيار ديگر باز بگذاريم.
نمونه ها: 8 مهر ماه 384 1 ـ
بيروت، ايرنا ۸۴/۰۷/۰۸ رييس مجلس شوراي اسلامي ايران تاكيد كرد لبنانيها تنها با حفظ وحدت ملي و دستيابي به تفاهم ميتوانند با دسيسههاي دشمنان خود و توطئههاي طايفهاي و مذهبي در اين كشور رويارويي كنند.
2ـ ايسنا ـ مديركل فناوري اطلاعات شركت پست گفت: استفاده از IT در پست تاثير بسزايي در ارسال مرسولات در پست داشته و شركت پست در استفاده از IT در سازمانهاي دولتي پيشگام است.
3 ـ ايسنا ـ محمود دولتآبادي گفت كه در داوري هيچ جايزهي ادبي شركت نميكند و در داوري اين دورهي جايزهي هوشنگ گلشيري نيز حضور نخواهد داشت...
4 ـ فارس ـ يك عضو دفتر مقتدا صدر اعلام كرد، در پي يك انفجار در منزل يكي از محافظان شخصي مقتدا صدر در نجف دو نفر كشته و هفت نفر ديگر زخمي شدند.
5ـ رئيس مجلس شوراي اسلامي قبل از سفر به لبنان گفت: در اين سفر سرنوشت چهار ديپلمات ايراني ربوده شده در لبنان را پيگيري ميكنيم.
البته فراموش نكنيم وقتي منبع خبر ما فراتر از يك برخورد معمولي باشد، تكرار، مصداق پيدا نمي كند چرا كه ناقل خبر و شرايط سياسي و اجتماعي ـ كه اين خبر درآن زمان گفته مي شود ـ براي ما مهم است.
مثل:
خبرگزاري مهر 8 مهر 84ـ جمهوری اسلامی ايران به همراه کشورهای عضو اتحاديه عرب نسبت به اعتبارنامه نمايندگان رژيم صهيونيستی در کنفرانس عمومی آژانس بين المللی انرژی اتمی اعتراض کردند.
يا
خبرگزاري فارس ـ رئيس جمهوري آمريكا هشدار داد خونريزي و خشونت توسط افراد مسلح عراقي با نزديك شدن اين كشور به آخرين مرحله از انتقال قدرت در سه ماه آينده كه با همهپرسي قانون اساسي 15 اكتبر آغاز ميشود، افزايش مييابد.
در اين موارد بايد تلفيقي كار كرد و همه تكنيك ها را به كار گرفت.
رو تیتر: مجلس روابط اقتصادی با سه کشور اروپایی را بازنگری می کند
تیتر : چالش اقتصادی ایران و اروپا
با کمی تغییر و البته متناسب با اهمیت موضوع روز ایران می توان چنین نوشت:
بازنگری روابط اقتصادی ایران با ۳ کشور اروپایی یا بازنگری روابط اقتصادی ایران و اروپا
که شخصا تیتر دوم پیشنهادی را با توجه به اینکه اروپا تنها در سه کشور خلاصه نمی شود، نمی پسندم. تا دوستان چه بگویند.
این تیتر روزنامه اعتماد روز 4 مهر ماه است که به بررسی عملکرد گروه ها و به نوشته اعتماد " جریانات" اصلاح طلب در نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری پرداخته است.
سئوال پیش آمده این است: آیا چراغ سوسو می کند یا چراغ سوسو می زند؟
این روزها خبرهای خوبی از روزنامه اعتماد نمی شنویم. خدا به خیر ختم کند.
دنیای اقتصاد : اعلام نظر مجلس در خصوص قرارداد ترک سل
اقتصاد: مشکلی در خصوص تامین سوخت نیروگاه ها وجود ندارد
و بسیار موارد و مثال هایی که از حوصله من و شما خارج است.هنوز رمز این تمایل را کشف نکرده ام.
این تیتر امروز روزنامه جوان در صفحه ۳ است. موضوع مهمی به عنوان محور تیتر، برجسته شده و در میان تیتر روزنامه های دیگر با همین محور، تیتر جوان بهترین است. اما نکته ای در این تیتر دیده می شود، اینکه پادویی کردن به اندازه کافی گویای احوال یک آدم یا یک شخصیت حقوقی هست و دیگر نیازی به همراهی یک صفت " مزورانه " نیست. با حذف کلمه مزورانه، اولا حرفه ای بودن را تکمیل کرده ایم و دوما به خواننده اجازه داده ایم تا خود بعد از خواندن تیتر و متن خبر به نتیجه دلخواه و هدف ما برسد.
پس این فرهنگ لغت به چه کار می آید؟ خبرنگار و دبیران ما هم برای یکبار به خودشان زحمت ورق زدن این منابع را نمی دهند.
روزنامه فرهنگ آشتی امروز ـ ۳ مهرـ در صفحه ۱۲ خود نوشته:
تیتر : آنفولانزای مرغی توریسم اندونزی را با بحران رو به رو کرده است
برای آن دوستی که درست نویسی برخی اشکال ها را می پرسید، می نویسم. انفلوآنزا درست است.
ـایسنا _ 2 مهر ماه 84 :
مراسم توديع و معارفه معاونتهاي فرهنگي و پشتيباني وزارت علوم، تحقيقات و فناوري عصر امروز با حضور وزير علوم برگزار شد.
تا اینجای کار، خبرگزاری ایسنا،یک خبر با لید صد در صد بی محتوا داده است. اما خواندن ادامه خبر، جالب می شود. چرا که در تیتر و لید صحبت از تودیع و معرفه دو معاونت است ولی در تمام پیکره خبر شما هرگز متوجه نمی شوید چه کسی رفته و چه کسی آمده است.
این سناریو چند شخصیت دارد که خواننده بدبیار باید آنها را شناسایی کند : وزير علوم در خاتمه محمدنصر اصفهاني را به عنوان مشاور اجرايي و پيگيري شكايات مردمي و همچنين دكتر يحيي طالبيان را به عنوان مشاور ارشد و نظارت بر حوزه وزارتي و هماهنگ كننده بين معاونان وزارت علوم معرفي كرد.
و ادامه همین خبر را در پاراگراف بعد چنین می خوانید: رحيم زاده، مدير كل دفتر مطالعات فرهنگي وزارت علوم نيز با بيان اينكه...
اینکه او دیگر کیست و آیا جزو رفتگان است یا آمدگان، کسی به دادتان نمی رسد. این شیوه جدید خبرنویسی همکاران رسانه ای در خبرگزاری ایسناست. و تازه ادامه خبر که با شخصیت های جدید آشنا می شوید:
گفتني است، دكتر سيد محمد حسيني متولد سال 1340 داراي دكتراي فقه و مباني حقوق اسلامي است و از سال 69 تا كنون عضو هيات علمي دانشكده الهيات است، همچنين عضو هيات امناي دانشگاه اشرفي اصفهاني و نماينده مردم رفسنجان در مجلس پنجم بوده است.
همچنين دكتر محمدباقر خرمشاد داراي دكتراي سياسي با گرايش جامعه شناسي سياسي از كشور فرانسه است و عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي و معاون آموزشي تحصيلات تكميلي اين دانشگاه بوده است و داراي مقالات زيادي در زمينه فرهنگي به خصوص حوزه فرهنگ تطبيقي است.
تصور عمومی این است نویسنده خبر و دبیر و سردبیر اصلا این نوشته را نخوانده اند.
و حالا مقایسه کنید همین خبر ایسنا را با خبر خبرگزاری مهر .اینجا
من که از این تیتر هیچ نفهمیدم.
خبرگزاری فارس ـ ۲ مهرماه۸۴:
احكام دو تن از معاونين وزير ارشاد به امضا رسيد
خبرگزاري فارس: حكم معاونان فرهنگي و پشتيباني و امور مجلس وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، امروز به امضاي حسين صفار هرندي رسيد
به گزارش خبرنگار خبرگزاري فارس طي حكمي محمد علي شعاعي درمعاونت فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ابقا گرديد.
همچنين در حكمي ديگر غلامرضا دلشادي به سمت معاون پشتيباني و امور مجلس اين وزارتخانه منصوب شد.
یکی از دوستان که نمی شناسمش و ندیدمش خواسته بود تا حد ممکن شکل صحیح آنچه ایراد می گیرم را بنویسم. این کار را می کنم کما اینکه تا کنون در بسیاری موارد چنین کرده ام. به آرشیو شهریور ماه وبلاگ سری بزنید.
اما این تیتر چند ایراد اساسی دارد : ۱ـ می توان به جای دو تن، نوشت دو نفر (کاری به جذاب بودن آوردن واژه دو نفر ندارم) ۲ـ معاون که عربی است با " ین" جمع بسته شده (معاونین )، در حالی که ترجیح و توصیه بسیاری از زبان شناسان و روزنامه نویسان علمی ( به کتاب روزنامه نگاری نوین نوشته دکتر نعیم بدیعی و آقای استاد حسین قندی مراجعه کنید) این است که این کلمه های عربی را با " ان" جمع ببندیم تا از غلظت عربی شدن موضوع ذره ای کمتر شود.۳ـ شما واقعا با ادامه فعل ، کلمه و ترکیب این تیتر موافقید: .... به امضا رسيد